Bir zamanlar…

Bir zamanlar…
Geçmiş yüzyıldan, geçmiş bin yıldan kalma…
20 yaşındayım.
1984-1985 DTCF/ Ankara..

❤️

sol cenahta hülyalı kız
ortada memleketimin bütün kokuları
ve ben ileride ispermeçet balinası, nam-ı diğer kaşalot, yani
Donkişot

5 Kasım 2014

❤️🧡

Canım Gümüş (İsmail Gümüş), yok artık. Az önce vefat ettiğini öğrendim. Dehşet üzgünüm.

Güle güle üstat!

Kalbim, kaburgalarımın arasında bir küçük gök cismi
vurup durur ölümü ölüp durur.

1990’ların Ankara’sı…

Emek’te, benim ‘Gümüş Tapınak’ da dediğim ve nice nice dönüşümlere uğradığım İsmail Gümüş’ün atölyesi…

Gençliğim burada geçti.

Ve aynı yıllarda Adakale Sokak’taki Ankara Sanat Kurumu… O dönem kurum başkanı Gümüş’le birlikte kurumun bültenini hazırlıyor ve etkinliklerin organizasyonunda çalışıyordum. Resimdeki portre, fotoğraf ve şiir Gümüş’ün. Bize nice nice öyküler fısıldıyor Mutlubaharlarevi’nin en müstesna yerinde.

Bego Dayının Islığı, İsmail Gümüş, Cumhuriyet Kitapları, İstanbul, 2011.

Melih Cevdet Anday’ın dediği gibi, “insana bakış açısının evrensel niteliğini barındıran öyküler” bunlar. Daha önce Boşnak Türküsü, Deli Balkan Yeli adlı öykü kitapları yayınlanmıştı. Ve bir de aslında benim yayımlamak istediğim, ama yapamadığım Minicik adlı bir şiir kitabı var.

5 Kasım 2015

❤️🧡💛💚💙💜

Georges Dıdı Huberman, Samuel Beckett’ın Quad adlı oyununu incelediği ‘Q İçin Quad’ adlı harika yazısında (doxa, sayı 6, Temmuz 2008) Gilles Deleuze’ın sorusunu yeniden sorar: “Bir beden ne yapabilir?”: Yer, içer, sevişir, gökyüzüne, denize bakar, ağrır, şiir yazar, aşık olur, yollar kat eder, uyur, uyanır, güler, ağlar ve ölür.

Ne yazık ki Gümüş öldü. Ipıssız kaldım.

“Hoşçakal koca yemiş, defne hoşçakal!”

5 Kasım 2015

💚💙💜

“Ölm mülkümden eksik olsun nesnen” diye haykırsak da her an’a sızmıştır namussuz ve hayatın harika cıvıltısına eşlik eder. Hayatın merkezinde bulunan bu “tehlike bölgesi” ünlü matador Luis Miguel Dominguin’in “ölüm ve kader” tanımında olağanüstü bir şekilde anlatır kendini:

“Ölüm arenada cirit atan bir metre kare gibidir. Boğa kendisine doğru gelirken boğa güreşçisi bu alan üzerinde bulunmamalıdır, ancak bu metre karenin nerede olduğunu kimse bilmez. Kuşkusuz kader budur.”

5 Kasım 2015

❤️🧡💛

23:51
Huzurundayım.

Aliş’le Miço’nun yanından az önce geldim. Biri bir koltuğumun altında diğeri öteki koltuğumun altında uyuduk.Mırıl mırıl. Hava ciddi ciddi soğudu. Üşumüşum. Birazdan Köri ile Mars’a yemek vereceğim. Gün içerisinde kuru mama ve ödül bisküvisi vermiştim. Hayde!

Günlerden Yavru Kuşum/Salı/5 Kasım 2024 yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

Yere düşmüş kitap gibi
duran yaşamım
alıp seni yeniden
başucuma koyuyorum

O gece
aşkın başına oturup ellerimi ısıttım
hemen oracıktaki yaşlı ağaçlar canlandı
eski gökyüzü ve suskun deniz canlandı
barikattaki eli kılıçlı çocuk canlandı
kabuk bağlamış akşamın altındaki kent
ve eşyanın ölü dili.

Uzun boylu ve kıvırcık bir hüznü dolaştırıyordum sevgilim diye.
bir yolunu bulup oracıkta kendimi bıçakladım
söz aktı oluk oluk
iyi huylu çarşılar aktı
camiler, bahçeler
hepsi senin rengindeydi: sarı
bir keşiş rahiptim
külü yara yara gidiyordum
atölyeler çıkıyordu karşıma
içinde senin resimlerin yapılan
konuşmalar, fısıltılar
son damlasına kadar sevişmeler
oradaydım, akrabaydım bütün ışıklarla
taşlarla, otlarla, sularla
ne kadar çok konuşacaklarım varmış
ne kadar çok göresim gelmiş seni
ellerim toprağa deyince anladım.

Sonra iri kıyım gövdemi attım sönmekte olan kente.

Yaşlı Büyücünün Memeleri, Prospero Yayınları, Ankara, 1994.

Yaşlı Büyücünün Memeleri yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

~~~~~~~~~~~~
●□●□●□●□●□●□

ben balığım/hemen şuramda/denizde yaşarım, kaburgalarımın altında/hoplayınca bir kadın/türkü söylerim ben/akşam olup çıkınca ay/rakı içerim

Yeryüzü Yeniği, Uluer Aydoğdu, Zımba Kitap, Bursa, 2013.

Yeryüzü Yeniği yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

Yaşlı Büyücünün Memeleri, Uluer Aydoğdu, Prospero Yayınları, Ankara, 1994.

Yaşlı Büyücünün Memeleri yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

afyona müptela çocuk kaç zamandır
istanbullara, özellikle eskisine
gider, orada özlerim seni
antika dükkanlarında ararım her parçanı
yapıştırabilir miyim diye tenimdeki eksik yerlere

ama fundalıkları soracak olursan
yeşil fresklerdir onlar
aşkın totemi nedir ki acaba
gelişini çizsem duvarlara. Kesinlikle.

(Yaşlı Büyücünün Memeleri, Uluer Aydoğdu, Prospero Yayınları, Ankara, 1994.)

Üst Baş’lık yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

Bego Dayının Islığı, İsmail Gümüş, Cumhuriyet Kitapları, İstanbul, 2011.

Melih Cevdet Anday’ın dediği gibi, “insana bakış açısının evrensel niteliğini barındıran öyküler” bunlar. Daha önce Boşnak Türküsü, Deli Balkan Yeli adlı öykü kitapları yayınlanmıştı. Bir de aslında benim yayımlamak istediğim, ama yapamadığım Minicik adlı bir şiir kitabı var.

Deli Balkan Yeli yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

Zühal Tekkanat ve Seyyit Nezir’in birbirini karşılıklı ayartmasıyla dernek tüzüğündeki dergi yayımlama maddesinin Üvercinka adıyla yaşama geçişinin 70. ayında ve sayısındayız. Tekkanat; Cemal Süreya’nın yapıtlarından kendi payına düşen telifin önemli bir bölümünü derneğin ve derginin mali açıklarını kapatmaya ayırdı. Geçtiğimiz Ekim ayında beklenmedik ölümü, derneğe ve dergiye ağır sorunlarla yansıdıysa da, dernek Kasım’daki genel kuruldan güçlenerek çıktı. 9 Ocak’ta ise üyeler ve okurlar Üvercinka’nın 5. cildiyle buluştu. Mart’ta Kovid – 19 küresel salgınıyla birlikte kitapçılar da kapanmaya yüz tutunca, dergi artık asla yürümez diyenlerse bir daha yanıldı: Dergiye beş yıldır sürekli emek veren yazarlardan 40 kadarı, maliyetini karşılamanın yanı sıra dergiyi çevrelerindeki okurlarla buluşturmayı üstlendi. Üvercinka İmecesi, 5 aydır dergiyi daha güçlü ve yaygın hale getirdi; derneğin giderleri karşılandı, sanatolayi.com’un temeli atıldı. 

Aşağıdaki şiirimle (Yeryüzü Yeniği, 2013, s. 49) Üvercinka (Ağustos 2020, Sayı 70)’dayım.

Türkiye Tarihi

-Anımsatma, unutanlar için

Yunus’ta yunduk biz 

Fikret’le istiklale çalıştık 

yüzdük Hacı Bektaşi Veli deryasında 

Jön Türkleriz 

önümüz arkamız aşk 

üstümüz başımız kuş. 

Yola dökülmüş gönlü akıtmalı beş yüz atlı 

dayanın geliyoruz diyorlar 

dayanıyoruz leylaklar, türküler, kadınlar 

Jön Türkleriz 

siz barbar dersiniz, biz

hakan.

Şah damarımızda Mustafa Kemal

güneş gidip şaman 

Dedem Korkut gelip yanmaya hevesli zabit duran 

oluşunu sevdiğim 

ölünür icabında bu kara sevdadan 

hiç bu kadar güzel ölünmemiş olunur

neye sayarsanız artık 

nara, rüzgâra, başağa 

at süreriz gönülden gönle biz 

Jön Türkleriz 

Âşık Veysel’i,  Nazım’ı iyi biliriz 

kim baharmış, kim kış.

Ekmek idi Çanakkale’de geçilemeyen 

su idi

Dumlupınar’a ve oradan İzmir’e akan 

kalbimizdi irice 

bir bildiği vardı hayatın 

dünya dönende 

kuşlar uçanda. 

İnsan girip Anafartalar’a Kemal çıkarız 

severiz dirimi, onun türkülerini biz 

güneş işe girişmiş, bak 

ışk taşıyor kağnılar 

yağmur, ustabaşı sanki 

toprağı, suyu yönetiyor aşk 

ilelebet çete reisi. 

Barış mı, Kurtuluş Savaşı ile 

Lozan’ın aydınlık sokaklarını biliriz 

Polatlı Ovası’nı ve taşını Ankara’nın 

bir sapana koymuşlar 

suyun muradını dökmüşler üzerimize

şu kertenkeleye sorun isterseniz 

bazen köpürür su, menevişlenir 

o menevişlerden geliyoruz biz, o deyişlerden 

şeker söylesek çocuklara kuş söylesek 

vakit daha şiirken 

ardıçlara varıp yağmur söylesek

Jön Türkleriz.

Yurt kuran ölmeyi emretmişse 

ve bir güzel ölmüşsek ve 

ölüyorsak hâlâ 

inceldikçe inceliyorsa o edalı memleket kuşları boyunlarımız 

hakka tapmışlığımızdandır 

aşksız, şiirsiz olmaz 

vatansız asla 

kim koymuş bizi buraya 

Pir Sultan Abdal 

biliriz biz 

güneşe doğru büyür insan

iyi biliriz. 

19 Mayıs’ta gönlümüze çıkmıştır Mustafa Kemal 

sayımız da var suyumuz da kıyamet kadar 

Jön Türkleriz 

içimiz dışımız vatan 

üstümüz başımız isyan. 

Ya oyalı mendiller ya ölüm!

İmecenin gücü / Seyyit Nezir yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

Geceye başlık benimle kırıştıran ay. Kulağıma
hangi sevdalar, sönmüş yıldızlar zonklar
kristal bardak
eski rakılara terleyen filinta bir bedendir
topu topu yirmiz sekiz sayfalık kitapta
birkaç cümle var
ah, hangisinin altını çizsem
pıhtılaşmış kan sağıyor yüzüm.

Afyona müptela çocuk kaç zamandır
İstanbullara, özellikle eskisine
gider, orada özlerim seni
antika dükkanlarında ararım her parçanı
yapıştırabilir miyim diye tenimdeki eksik yerlere.

Ama fundalıkları soracak olursan
yeşil fresklerdir onlar
aşkın totemi nedir ki acaba
gelişini çizsem duvarlara. Kesinlikle.

Yaşlı Büyücünün Memeleri, Uluer Aydoğdu, Prospero Yayınları, Ankara, 1994.

Üst Baş’lık yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

tepele geç kanlı tarihi

hayalin omuzlamakta kâinatı, gel

gel ki Yunus gelsin, Mevlana gelsin, Nazım gelsin.

Taraçalarında nadide ay ışıkları büyüten annem

alnında hangi dille aktığını çözemediğim su

ama onca isyanın içinde hemen tanırım seni, gel

boylu boyunca tarihe uzanmış Bedrettin gelsin

zaman ve mekandan tövbe uzak Behçet abi

Sivas’ta hala çuha çiçeği olarak dolaşan gelsin

Aysan, Aysan

bir büyü gibi sardı ruhumu süvarilerin, gel

Uğur Kaynar gelsin!

Yukarıdaki dizeler Mühür dergisinde (Temmuz-Ağustos 2007, sayı 15) yayımlanan Gel adlı şiirimden… Yo, hayır şiirden miirden söz etmeyeceğim. 80’lerin sonu, 90’ların başı Ankara’sından, Ankara’nın sokaklarında tanıdığım Uğur Kaynar’dan, Adakale Sokak’taki Sanat Kurumu’ndan, orada tanıştığımız Behçet ağabeyden (Aysan), Sivas Katliamı‘ndan, Gümüş Tapınak‘tan, Engin Geçtan‘dan, Gülseren Günçe ve Ergin Günçe‘den söz edeceğim.

Tarihte benzerlerini biliyoruz, 31 Mart’ı, Kubilay’ı, ama Sivas Katliamı, gemi azıya almış süreksiz aklın sürek avı’dır. Vahşi, barbar, zorba… Karşı devrim sürecinde nerelere geldiğimizi, yobazlığın nelere kadir olabileceğini yaşayarak öğrendik: Vahşetle yobazlığı, yobazlıkla cehaleti, cehaletle kibri ayırt edemediğimiz zamanları yaşıyoruz. Darwin, “ters evrim” diyordu. Beterin beteri anlamında, atı alıp cumhuriyeti yıkmaya girişmişlerdir. 

90’ların başında Prospero Yayınları‘nda çalışıyordum (Ah, canım ağabeyim İsmail Gençtürk, yolun açık olsun, http://yasamoykusu.com/biyografi-1309-Ismail_Gencturk). Aynı zamanda da Ankara Sanat Kurumu’nun bültenini hazırlıyor ve kurum etkinliklerinin organizasyonuna yardım ediyordum. Yakın zamanda kaybettiğimiz ressam, öykücü, şair canım ağabeyim İsmail Gümüş (https://www.biyografya.com/biyografi/10041) kurumun başkanıydı. Hemen hemen her gün Emek 2. Cadde’deki atölyesindeyim. Ressamların, yazarların, şairlerin buluşma yeriydi atölye. Gümüşten, şiirden, gelecek güzel günlerden bir tapınak… Hani, “Yükseltin tavan kirişlerini ustalar” diyor ya Salinger, Gümüş Tapınak‘ta da varoluşun kirişleri, kolonları yükseltiliyordu. Dünyanın yapım ve tamir işine emek verenlere selam, saygı ve mis kokulu çiçekler.

O sıralar neredeyse tam zamanlı serseriydim, varoluş huzursuzu, bahar zırzobu, gam seli, umum müdür akvaryum balığı, ağlarken balina… İngiliz Dili ve Edebiyatı okuduğum fakülteyi bitirmemek için bin şairden, düşünürden bin su getiriyordum. Anksiyete , obsesyonlar ve borderline gibi sıkıntılarım vardı. Tam da o günlerde önce Engin Geçtan‘la ve hemen sonrasında da onun yönlendirmesiyle Gülseren Günçe‘yle tanıştım.

Varoluş ve Psikiyatri, nelere kadirdir bilemezsiniz, eşik cinlerimden biridir, https://www.ensonhaber.com/biyografi/yazar/engin-gectan-kimdir, saygımla.

Gülseren Günçe, http://pdr.education.ankara.edu.tr/gulseren-gunce/, psikiyatrist ve Ergin Günçe’nin eşi, sevgili Dadal Günçe’nin annesi. Aynı zamanda da bir eşik cini olduğundan eminim. Yakalanıp dönüp durduğum girdabın farkına varıp esaslı ve zorlu bir ‘oluş hamlesi’ ile akışa, yani varoluşa döndüm sayesinde.

Yaşlı Büyücünün Memeleri (Yaşlı Büyücünün Memeleri, Prospero Yayınları, Ankara, 1994), tam da o günlerin toplamıdır. İsmail ağabeyi (Gençtürk) bir kere daha anayım, “hadi ilk kitabını çıkaralım” dediği gün ta buralara kadar büküldüm.

Nesnel/fiziksel gerçekliğe, yani varoluşa, akışa aykırı ve düşman anlam, değer ve kuralların yaşlı bir büyücünün memeleri gibi ne süt ne de zevk vermediğini, yeni bir meme bulmak gerektiğini düşünüyordum. Hâlâ da öyle. Tabii, daha önceleri şiirime giren T. S. Eliot‘un “yaratmanın ve cana kıymanın zamanı gelecek, henüz zamanımız gelmedi”, diye itelediği durmayarak durmaya, yani burada kalmayarak burada kalmaya alamet bir açıklıkta cana kıymaktan daha yaratıcı, yaratmaktan daha cana kıyıcı bir şey var mı, yok, gidiyorum diye kaçış çizgisi alıştırmaları yapıyordum epeydir.

Ergin Günçe, 16 Ocak 1983’de Ankara’daki uçak kazasında aramızdan ayrıldı. Gülseren Günçe‘yi tanımamdan çok önce. Sonra bir gün Ergin Günçe‘nin Türkiye Kadar Bir Çiçek adlı kitabıyla Gülseren Günçe‘nin yanına gittim imzalatmak için: “Bu kitap gerçekten duygulu ve iyi iki insan arasında bir haberleşmedir bence. 6. 3. 1991”… Tarihe bakar mısınız, şimdi fark ettim, doğum günümde kendime böyle harika bir armağan vermişim.

Behçet ağabeyle (Aysan) Ankara Sanat Kurumu‘nda tanıştım. Gümüş’ün Sanat Kurumu’ndaki odasındaki konuşmalarımızı hatırlıyorum. Dem aldığımı, büyü aldığımı, sancak aldığımı söylemeliyim. Saygılarımı yazıyorum.

2 Temmuz 1993’ten birkaç gün önce Gümüş’ün ısrarıyla, “bir de Behçet ağabeyinle konuş bakalım, ne diyecek”, diye muayenehanesine gittik. Cumhuriyet Gazetesi’nin olduğu binadaki. Kısa da olsa bir süre konuştuğumuzu, Gülseren Günçe‘den, sıkıntılarımdan söz ettiğimi hatırlıyorum. Başka bir meslektaşının işine karışmayacak kadar zarif ve erdemli birisi olduğu için fazla uzatmadı ama yanından ayrılırken bizi birkaç gün sonraki Pir Sultan Abdal Kültür Derneği tarafından düzenlenecek olan Pir Sultan Abdal Şenlikleri için Sivas‘a davet etti. O gün Gümüş’ün şekeri yükseldiği için gidemediğimizi hatırlıyorum. Hayatın bir bildiği vardır, ben ne bilirim!

Şiirin hiç taraflarına, kuytularına, ücralarına, enginlerine akın üzerine akın düzenlediğimiz günler… Gülsaçan bir adam, Festival İsmail abi, Bay Pan Flüt ve Nehirde Bahar’la birlikte… Aha işte gönlü şiir, gönlü aşk, gönlü türkü dolu Uğur Kaynar‘la sık sık karşılaşıyorduk  savrulup sürüklenmelerimizde. Şiir kuşanıp şiir sallıyorduk sokaklarda, meydanlarda, meyhanelerde… Yerinde duramayan şiir, hayatın başına oturmuş hiçinden, dışından, uçlarından, tam ortasından, yanlarından, diplerinden birlikte atıştırmışlığımız çok olmuştur. Kendini anbean daha büyük ve kapsamlı şey, nesne, beden hayata, şiire, isyana açan kutlu bir halk tayfasındandır Uğur Kaynar. Abi, yolun açık olsun.

Denizsuyukâsesi-YAZ 2019 SAYI 48-“Devrim”, o “güzel kız” gelecek, buralar yeniden şiirlik olacak, düşlük olacak, aşklık… yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

dün gece yin-yang oynayan çocuklar gördüm rüyamda

eşik cinleri, sıçrama tahtaları

aha işte annem sesleniyor:

kahvaltı hazır, at hazır, yollar hazır

aha işte kalbimi şiirlerle yunup                    

çocuklar gibi kişneyerek ütopyalara girişiyorum Ankara’da

sapanın gerilişiyim, taşın vınlayışı

yıllarca aynı tarafımın üzerine yattıktan sonra

korkak tarafımın

yerleşik tarafımın.

Anlıyor musun sevgilim müthiş bir aşk filmi aslında direniş, sürecek! yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.