zerdüşt arşivleri - Uluer Aydoğdu https://ulueraydogdu.com/etiket/zerdust/ Kalbim, kaburgalarımın arasında minik bir gök cismi Mon, 27 Dec 2021 23:43:47 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.9.4 183529364 Ok-yay canlısıdır şair https://ulueraydogdu.com/2021/12/28/ok-yay-canlisidir-sair/ Mon, 27 Dec 2021 23:41:00 +0000 http://ulueraydogdu.com/?p=5708 Yaylanıp yaylanıp oklanan, oklanıp oklanıp yaylanan, yani gerilip büzülen ve o gerginliğe yerleşip kendini ileriye fırlatan ok-yay canlısıdır şair, mancınık, gülle, her açılan kapının kendini bir yere kapattığını bilen Zerdüşt…  

Ok-yay canlısıdır şair yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]>

Yaylanıp yaylanıp oklanan, oklanıp oklanıp yaylanan, yani gerilip büzülen ve o gerginliğe yerleşip kendini ileriye fırlatan ok-yay canlısıdır şair, mancınık, gülle, her açılan kapının kendini bir yere kapattığını bilen Zerdüşt…

 

Ok-yay canlısıdır şair yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> 5708 Karışıp karmaşıklaşmıyorsa bir şey hakkında konuşamam https://ulueraydogdu.com/2021/10/29/karisip-karmasiklasmiyorsa-bir-sey-hakkinda-konusamam/ Fri, 29 Oct 2021 17:39:07 +0000 http://ulueraydogdu.com/?p=5550 Dengedeyse sistem ki "denge, biyolojide ölüm demektir, madde kör ve uyurgezerdir (sleepywalker). Uzak dengede ise madde uyanıp görmeye başlar ve çevresiyle dayanışmaya, işbirliğine girişir. Böyle buyuruyor Ilya Prigogine, süperzerdüşt’tur.

Karışıp karmaşıklaşmıyorsa bir şey hakkında konuşamam yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]>

Fiziksel gerçekliğe uymayan hayali ve kurgusal (insanbiçimsel) bir gerçekliğimiz var. Tipik bir kapalı kap. Eşik cinlerimden 77 Nobel Kimya Ödüllü İlya Prigogine’nin (termodinamiğin şairi olarak da bilinir ve 60’lı yıllarda devrim yapmıştır) bütün çıplaklığıyla gösterdiği üzere içeriden ve dışarıdan enerji akışları yoksa sistemlerin var olan konumunu sürdürme eğiliminde olduğunu ve kapalı kaplarda/toplumlarda/gerçekliklerde tarihsel sonuçların hep aynı olduğunu biliyoruz. İnsanbiçimsel uygarlığımızın tüm anlam, değer ve kurallarının, yani kırmızı çizgilerinin kendimizi kapattığımız hapishanenin demir parmaklıkları olduğunu söylüyorum. Dengedeyse sistem ki “denge, biyolojide ölüm demektir, madde kör ve uyurgezerdir (sleepywalker). Uzak dengede ise madde uyanıp, dirilip görmeye başlar ve çevresiyle dayanışmaya, işbirliğine girişir. Böyle buyuruyor Ilya Prigogine, süperzerdüşt’tur. Okurken Gustav Mahler’in 2. Senfonisi yanında iyi gider.

GUSTAV MAHLER: SYMPHONY NO. 2 “RESURRECTİON” (LUCERNE FESTİVAL ORCHESTRA, CLAUDİO ABBADO)

Etrafımızda gördüğümüz, işittiğimiz, dokunup kokladığımız, yediğimiz, içtiğimiz her şey, her nesne, her beden görece uzak dengede ve kaotik (mikroskobik) temeller üzerinde yükselip makroskobik sınırda beliren görece dengede ve düzenli şey, nesne ve bedenlerdir. Görece daha katı, sert ve hareketsiz (düzenli/dengede) şeyler daha ağırdan alıp zamana öyle yayarlar kendilerini. Örneğin dağların ya da çakıl taşlarının, kayalıkların ya da inançların, dogmaların, mitlerin ömürleri daha uzundur. Doğumları uzun sürdüğünden böyledir, ölümleri de uzun sürer.

Bileşenlerimiz olan atomaltı parçacıklarının, atomların, moleküllerin toplamını aşan anlamı ve hayatı olan öbekleşmeleriz biz. Öyle ya da böyle yeniden bileşenlerimize dönüşeceğiz. Yani ölü ya da diri dünyaya gömülüyüz.
Öbekleşmelere ben mahsul diyorum. Aynı zamanda da tohum olan. Mahsul var olamayacağı yere/zamana gelince var olabileceği toprağa, o doğurgan rahmin, o matrisin bildiğine, o annenin şefkatine tohum olarak ekilir. Üst, alt; alt, üst olur böylece anbean.
Mahsul tohumlardan oluşur ama tohum değildir. “More is different”, fazlası, daha fazlası farklıdır diye tabir edebiliyorum ki bu durumu ilk fark edenlerdendir Prigogine. Daha öncesinde P. W. Anderson’nun “More is different” başlıklı makalesinde karşımıza çıkar. 88 Nobel Fizik Ödüllü Robert B. Laughlin’in vurguladığı gibi “Ben karbonum, ama öyle olmaya ihtiyacım yoktur. beni oluşturan atomları aşan bir anlamım vardır.” Diğer yandan bileşenlerinin toplamını aşan anlamı ve hayatı olan şeyler bileşenlerine karşı ilgisizdir. Hatta bileşenler onlar için “saman köpeklerinden” başka bir şey değildir.

Öte yandan denge ile uzak dengenin ya da düzen ile kaosun yüzde yüz, mutlak olmayan iki uğrak yeri olduğunu söyleyelim. İlya Prigogine ve Isabelle Stengers’in birlikte yazdıkları nefis bir kitap var: Kaostan Düzene – İnsanın Doğayla Yeni Diyaloğu. Bilirsiniz hakiki diyaloglar şaşırtıcıdır. Oysa insanbiçimsel uygarlığımız monologdan başka bir şey değil. Kibirli, buyurgan, zorba ve cahil. Cahilliği bütünden uzaklaşmak anlamında kullanıyorum.

Bebek yürümeyi öğrenirken denge ve uzak denge uğrak yerlerine vararak ilerlemeyi öğrenir. Yürümesi, ilerlemesi için adım atıp dengeden uzaklaşması gerekir, sonra diğer adımla, hop dengeye ulaşır. Yoksa yürüyemez. Toplumlar da böyledir. Uzak dengeyi, yani kaosu göze almazlarsa yürüyemezler. Tam da bu yüzden hep dengede kalmak, istikrar, düzen tehlikelidir. Kaosla korkutulmaktan söz ediyorum. Yani ölü kalmamız isteniyor, yukarıda da söylediğim gibi kör ve uyurgezer olmamız.

Karışıp karmaşıklaşmıyorsa bir şey hakkında konuşamam yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> 5550 Modigliani: Varolanın cıvıldayışı https://ulueraydogdu.com/2020/03/25/modigliani-varolanin-civildayisi/ https://ulueraydogdu.com/2020/03/25/modigliani-varolanin-civildayisi/#respond Wed, 25 Mar 2020 12:41:58 +0000 http://ulueraydogdu.com/?p=4062 -Yıldırımdan korkmayan çocukların pekiyi yürüyüşü için üç kere: Hurra, hurra, hurra-   Ben doğuma atıldım ölümüne ölüme atıldım doğumuna ben yazı toprağına ben ten bahçesine atıldım aşkın dar boğazından geçtim suyun rahle-i tedrisatından bir ısıl hayvan idim sevişiyordu dalgalarla gemiler onların içinden onların ahlakından geçtim kendi canına kıydıkça kendini yaratan yıldızlar patlayıp ummana yayılmış duygular gördüm toprakla diyalektiğe girişmiş […]

Modigliani: Varolanın cıvıldayışı yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> 
-Yıldırımdan korkmayan çocukların pekiyi yürüyüşü için üç kere: Hurra, hurra, hurra-
 
Ben doğuma atıldım ölümüne
ölüme atıldım doğumuna
ben yazı toprağına
ben ten bahçesine atıldım
aşkın dar boğazından geçtim
suyun rahle-i tedrisatından
bir ısıl hayvan idim
sevişiyordu dalgalarla gemiler
onların içinden
onların ahlakından geçtim
kendi canına kıydıkça kendini yaratan yıldızlar
patlayıp ummana yayılmış duygular gördüm
toprakla diyalektiğe girişmiş çiftçiler
aha işte ışıkla ahbap çavuş olmuş Modigliani
o süper Zerdüşt’ü gördüm ben
çiçeklerin havarisini
Güneş’in efradından
ötüşünü karatavuğun.
 
Düşünce yahnisi yiyip aşk çorbası içerek
yeni bir gökyüzü yapıyordu Modigliani
inanalım diye başka diyarlara
kanat çırpışını, bir serçe gibi cıvıldayışını koyuyordu tuvale
şimdi, burada var olmanın tuhaf sesini
kalbini, devrik bir cümle gibi atan
leoparın çevik adımlarını
iç içeyiz işte
Modigliani bunu yayıyordu aramıza
raks eden kaosu, sincabın neşesini
yaydan çıkmış arzunun vınlayışını.
 
Çok büyük küçücük
deryanın içindeyiz
mini minnacık devasa
kertenkeleler, eğrelti otları, şiirler sarmış etrafımızı
alt üste, üst altayız, kabuk kabuğa, et ete
aşk, meşk, salyangozlar
tek kale maç yapıyoruz biz bize, korkma
bunu koyuyordu Modigliani önümüze
imlasız bir gramer gibi doğduğumuz dünyayı
kuzeyi, batıyı
kendi canına kıyıp kıyıp kendini yaratmak asıl yurdumuzdur
katıp renklere ölümle dirimi sonsuzluğu koyuyordu içimize Modigliani
ışımaları, yerellikleri
büyük küçük patlamaları.
 
Benlik
her şeyin kendi avlusu ben diye kapısı olan
buradan gireriz birbirimize
başlarız öpüşmeye buradan
dünyaya çıkarız püfür püfür ne âlâ
dokunmak, o bizim göndere çektiğimiz en aşkın dilimiz
gezdirir zamanı aramızda bir dost gibi
resim çizmiyor aha işte soyunuyor Modigliani, hep üryan
nehirlerin gürül gürül ve doludizgin akışından başka bir şey görmedim üzerinde ben
tam tuttum, kavradım derken
avucumuzdan akıp giden dünyanın halidir, meali
her an kendi yasını tutup
her an kendi şölenini kutlayan
bir evren konduruyor tuvale, bak
gidip sevişiyor onunla
doğumun sesini çiziyor
kuzgunun ötüşünü, ölümün sessizliğini.
 
Üzerimizde gezinen ürpertiler
hayvanın uyanışıdır
Modigliani, koyuyor içimize uyanışı
dirilip uçuyoruz
kendi üzerimizde.
 
Modigliani, yaydıkça aramıza varoluşun cıvıldayışını
dünya, ha babam atıyor üzerinden ağırlıklarını
bi yeğni, bi yeğni oluyorum ki
bir iğne deliğinden bile geçebilirim artık
hurra, hurra, hurra!

Modigliani: Varolanın cıvıldayışı yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> https://ulueraydogdu.com/2020/03/25/modigliani-varolanin-civildayisi/feed/ 0 4062 Modigliani -Şimdi, burada oluşanın cıvıldayışı- https://ulueraydogdu.com/2019/07/13/modigliani-simdi-burada-olusanin-civildayisi/ https://ulueraydogdu.com/2019/07/13/modigliani-simdi-burada-olusanin-civildayisi/#comments Sat, 13 Jul 2019 17:35:34 +0000 http://ulueraydogdu.com/?p=2671 Uluer Aydoğdu -Yıldırımdan korkmayan çocukların pekiyi yürüyüşüdoğanın fiyakalı dilini emer bahçelerden- Ben doğuma atıldım ölümüneölüme atıldım doğumunaben yazı toprağınaben ten bahçesine atıldımaşkın dar boğazından geçtimsuyun rahle-i tedrisatındanbir ısıl hayvan idimsevişiyordu dalgalarla gemileronların içindenonların ahlakından geçtimkendi üzerine çökmüş yıldızlarpatlayıp kırmızı cücelere dönüşmüş duygular gördümtoprakla diyalektiğe girişmiş çiftçilerışıkla ahbap çavuş olmuş gönüllerköprü yoktu ama bir köprüden geçiyordu […]

Modigliani -Şimdi, burada oluşanın cıvıldayışı- yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> Uluer Aydoğdu

-Yıldırımdan korkmayan çocukların pekiyi yürüyüşü
doğanın fiyakalı dilini emer bahçelerden-

Ben doğuma atıldım ölümüne
ölüme atıldım doğumuna
ben yazı toprağına
ben ten bahçesine atıldım
aşkın dar boğazından geçtim
suyun rahle-i tedrisatından
bir ısıl hayvan idim
sevişiyordu dalgalarla gemiler
onların içinden
onların ahlakından geçtim
kendi üzerine çökmüş yıldızlar
patlayıp kırmızı cücelere dönüşmüş duygular gördüm
toprakla diyalektiğe girişmiş çiftçiler
ışıkla ahbap çavuş olmuş gönüller
köprü yoktu ama bir köprüden geçiyordu Modigliani
orada, süper Zerdüşt’ü gördüm ben
çiçeklerin havarisini
Güneş’in efradından
ötüşünü karatavuğun
ben feleğin çemberini
çemberin feleğini gördüm.

Haz ve acı içinde
düşünce yahnisi yiyip aşk çorbası içerek
yepyeni bir gökyüzü yapıyordu Modigliani
inanalım diye başka diyarlara
kanat çırpışını koyuyordu
demokrasinin sesini
devrik bir cümle gibi atan kalbini.


Modigliani, tahtaya
tragedyanın doğuşunu çiziyordu
çok yakınız birbirimize kuş uçuşu
hiç de uzak değildir insan ile küf mantarları
onlar da yer içer
çoğalır ve ölür onlar da
Modigliani bunu yayıyordu aramıza
raks eden kayalıkları, sincabın kalbini
yaydan çıkmış arzunun vınlayışını.

Çok büyük küçük
bir havuzun içinde
mini minnacık devasa
kertenkeleler, eğrelti otları, şiirler
iç içe, kabuk kabuğa
aşk, meşk, salyangozlar
korkma, tek kale maç yapıyoruz biz bize
bunu koyuyordu Modigliani önümüze
imlasız bir yazı gibi doğduğumuz dünyayı
kuzeyi, doğuyu
en yabancı bildik yurdumuzdur cana kıyıp yaratmak
katıp renklere başlangıçları sonları koyuyordu Modigliani
ışımaları, yerellikleri
büyük küçük patlamaları.

Neylik
her şeyin kendi avlusu ben diye kapısı olan
buradan gireriz birbirimize
başlarız öpüşmeye buradan
dünyaya çıkarız püfür püfür
dokunmak, o bizim göndere çektiğimiz en aşkın dilimiz
gezdirir zamanı aramızda bir dost gibi
soyundu Modigliani, çırılçıplaktı
üzerinde hiçbir şey yoktu nehirlerin akışından başka
tam tuttum, kopardım derken
avucumuzdan akıp giden eşyanın hali idi, meali
her an kendi yasını tutup
her an kendi şölenini kutlayan
bir kadın konduruyordu tuvale
gidip sevişiyordu sonra
doğumun sesini çiziyordu
sanki kuzgunun ötüşü, ölümün sesini
Modigliani, elinde fırça
kapıları kapatıp kapıları açıyordu
üzerimizde gezinen ürpertiler
hayvanın uyanışıdır
Modigliani, koyuyordu içimize uyanışı
kalkıp uçuyorduk haz ve acı içinde
tur atarak hatıralar denizi üzerinde.

Modigliani, yaydıkça şimdi burada olmanın cıvıldayışını
dünya, ha babam, atıyordu üzerinden ağırlıklarını.

?

Modigliani -Şimdi, burada oluşanın cıvıldayışı- yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> https://ulueraydogdu.com/2019/07/13/modigliani-simdi-burada-olusanin-civildayisi/feed/ 2 2671 Zamanın oku https://ulueraydogdu.com/2019/07/05/zamanin-oku/ https://ulueraydogdu.com/2019/07/05/zamanin-oku/#respond Fri, 05 Jul 2019 18:39:58 +0000 http://ulueraydogdu.com/?p=2587 Aha işte ısrarla, inatla geleceği gösteriyor zamanın oku geleceği göstermiyorsa ona ne kuş, ne şiir, ne de hayat diyebiliyorum. Yarın yoksa madde kördür çünkü, uyurgezerdir, böyle buyuruyor Ilya Prigogine, süperzerdüşt’tur.

Zamanın oku yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> Aha işte ısrarla, inatla geleceği gösteriyor zamanın oku geleceği göstermiyorsa ona ne kuş, ne şiir, ne de hayat diyebiliyorum. Yarın yoksa madde kördür çünkü, uyurgezerdir, böyle buyuruyor Ilya Prigogine, süperzerdüşt’tur.

Zamanın oku yazısı ilk önce Uluer Aydoğdu üzerinde ortaya çıktı.

]]> https://ulueraydogdu.com/2019/07/05/zamanin-oku/feed/ 0 2587